Παρασκευή, 13 Ιουλίου 2012

Ελληνικό περίπτερο: 101+1 χρόνια ιστορία!




Τα περίπτερα έχουν πάρει το όνομά τους από την αρχαία λέξη «περίπτερος» που προσδιορίζει έναν ναό... περιστοιχισμένο από κίονες και το πρώτο περίπτερο λειτούργησε στην Αθήνα το 1911, στην Πανεπιστημίου. Εκατό ένα χρόνια μετά, ο αποκλειστικά ελληνικός αυτός θεσμός, έχει εξελιχθεί αλλά και ταυτόχρονα παραμείνει αναλλοίωτος στο πέρασμα του χρόνου. 

Άλλωστε τα περίπτερα συνδέονται άρρηκτα με την σύγχρονη ελληνική κοινωνική ιστορία όπως αυτή εξελίχθηκε από τότε.

Ένας αποκλειστικά ελληνικός θεσμός που έχει εξελιχθεί αλλά και ταυτόχρονα παραμείνει αναλοίωτος στο πέρασμα του χρόνου. Τα περίπτερα συνδέονται με την σύγχρονη ελληνική κοινωνική ιστορία όπως αυτή εξελίχθηκε στα τελευταία 101 χρόνια.

Πάντα εμπορεύονταν και εμπορεύονται πράγματα πρώτης ανάγκης, τα οποία απεικονίζουν τις καταναλωτικές συνήθειες και το επίπεδο διαβίωσης της κάθε εποχής.

Οι 4 περίοδοι που θεματίζουν την ιστορία του περιπτέρου τον αιώνα που μας πέρασε (1911-1960, 1960-1980, 1980-2000, 2000 έως σήμερα) αποτελούν σημεία αναφοράς όχι μόνο για τα περίπτερα αλλά και την ελληνική κοινωνία στο σύνολό της.

1η Περιόδος 1911-1960.
Η ίδια η ιδέα του περιπτέρου γεννήθηκε όταν η Ελλάδα, κάθε άλλο παρά αλώβητη, έβγαινε από τους Βαλκανικούς πολέμους σαν μια λύση για τους αναπήρους και τραυματίες. 
Το 1914 εντοπίζεται η πρώτη νομοθετική διάταξη που αναφέρεται στην κατοχύρωση των περιπτέρων στους ελληνικούς δρόμους. 
Στην αρχή δημιουργήθηκε το κιόσκι, μια μικρή ξύλινη κατασκευή διαστάσεων 0,7μ Χ 0,7μ με ελάχιστα εμπορεύματα και χωρίς καθορισμένο ωράριο λειτουργίας.

Το πρώτο περίπτερο, βέβαια, στήθηκε στην οδό Πανεπιστημίου το Φθινόπωρο του 1911.

Σημαντικό γεγονός εκείνης της περιόδου είναι ότι με τις νομοθετικές διατάξεις του 1943 και του 1944 μπήκαν και άλλες κατηγορίες δικαιούχων αναπήρων όπως οι ανάπηροι πολέμου αμάχου πληθυσμού, τα θύματα πολέμου και τα θύματα ειρηνικής περιόδου.

Δύσκολοι καιροί, ελάχιστα τα εμπορεύματα. Το ελληνικό κράτος με αυτή την παροχή που έκανε στους ανάπηρους και τα θύματα των πολέμων πέτυχε δύο στόχους:

Ο πρώτος ήταν να περιθάλψει τους χιλιάδες αναπήρους και θύματα που προέκυψαν από τους πολέμους της εποχής εκείνης.

Ο δεύτερος ήταν να εντάξει σε ένα δίκτυο το καπνικό εμπόριο ώστε να εξασφαλίσει τα έσοδα από τη φορολογία. Μέχρι τότε το εμπόριο των καπνικών διεξάγοταν από πλανόδιους μικροπωλητές και ελάχιστα καπνοπωλεία με αποτέλεσμα να χάνονται έσοδα για το κράτος. Κανείς βέβαια δε φανταζόταν την εξέλιξη αυτής της νομοθετικής ρύθμισης, κοινωνικού χαρακτήρα και παράλληλα κρατικού ελέγχου. Χιλιάδες ανθρώπων βρήκαν απασχόληση και έχτισαν τις ζωές τους, είτε ως δικαιούχοι, είτε ως ενοικιαστές, είτε ως προμηθευτές αυτών των μικρών σημείων.

Παράλληλα, το κράτος, δίνοντας στα περίπτερα το αποκλειστικό δικαίωμα πώλησης καπνοβιομηχανικών προϊόντων, δημιούργησε ένα φοροεισπρακτικό μηχανισμό που του απέδωσε, με ελάχιστο κόστος, πολύ υψηλά έσοδα.

Δεδομένου ότι 101 χρόνια μετά ο θεσμός των περιπτέρων υπάρχει και συνεχίζει να εξελίσσεται, δικαίως θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ένα από το πιο επιτυχημένα κοινωνικά κι επιχειρηματικά εγχειρήματα του ελληνικού κράτους.


2η Περιόδος 1960 – 1980.

Η περίοδος 1960 – 1990 θεωρείται ως καθοριστική για τη σημερινή εξέλιξη των περιπτέρων.
Σημαντικό γεγονός είναι ο νόμος του 1044/1971 όπου νομοθετικά μπήκαν οι βάσεις για την ανάπτυξη, δημιουργήθηκαν κανόνες στην αδειοδότηση των δικαιούχων και άρχισαν να αναγνωρίζονται οι ενοικιαστές ως τάξη επαγγελματιών και να αποκτούν δικαιώματα. Εξαιρετικής σημασίας είναι και ο Προεδρικό διάταγμα του 1973 όπου καθορίζεται το τι επιτρέπεται να πουλάνε τα περίπτερα.
Αυτή την περίοδο αρχίζουν τα περίπτερα να παίρνουν το ρόλο τους στο οικονομικό περιβάλλον της εποχής. Τα εμπορεύματα αυξάνονται με έμφαση στα προϊόντα προσωπικής υγιεινής καθότι τα super market δεν έχουν κάνει ακόμα τη δυναμική τους εμφάνιση. Τα καπνικά προϊόντα αρχίζουν να ανθούν και η έλευση της τηλεόρασης στην Ελλάδα, δια μέσου των διαφημίσεων, αυξάνουν την εμπορική αξία και των περιπτέρων.

Μετά την πτώση της χούντας το 1973 αρχίζει η έκρηξη στον Τύπο. Κυκλοφορούν πάρα πολλοί τίτλοι εφημερίδων και τα κυκλοφοριακά ρεκόρ καταρρίπτονται το ένα μετά το άλλο.

Αυτή την περίοδο αρχίζει και η τουριστική ανάπτυξη στην Ελλάδα. Ο ξένος Τύπος ανθεί ,ιδιαίτερα κατά την περίοδο της δικτατορίας, όπου οι ξένες εφημερίδες ήταν και η μόνη αξιόπιστη πηγή ενημέρωσης.

Δειλά – δειλά αρχίζουν τα πρώτα περίπτερα να διευρύνουν τα ωράρια λειτουργίας τους, κάποια από αυτά διανυκτερεύουν και αρχίζουν να διαφοροποιούνται μεταξύ τους και σε σχέση με τα προϊόντα στα οποία επικεντρώνουν το ενδιαφέρον τους. Υπάρχουν περίπτερα που εστιάζουν στον Τύπο, άλλα στα καπνικά και στα ζαχαρώδη και άλλα στα είδη ψιλικών. Μεγάλη εξυπηρέτηση για τους καταναλωτές της εποχής ήταν και το τηλέφωνο για το κοινό. Ίσως αυτός να ήταν και ένας από βασικότερους λόγους που ο περιπτεράς θεμελιώνεται στη συνείδηση των καταναλωτών σαν τον δικό τους άνθρωπο.
3η Περιόδος 1980 – 2000.
Δύο σημαντικά γεγονότα αυτή την περίοδο καθόρισαν τις εξελίξεις. Το ένα ήταν η νομοθετική ρύθμιση του 1980 (ν.1080/1980) όπου η τοπική αυτοδιοίκηση μπορούσε να παραχωρεί κοινόχρηστο χώρο στους εκμεταλλευτές περιπτέρων.

Το δεύτερο ήταν η υγειονομική διάταξη που επέτρεπε υπό όρους την πώληση υγειονομικού ενδιαφέροντος προϊόντων από τα περίπτερα. Τα ψυγεία κάνουν την εμφάνισή τους στα περίπτερα και εξακοντίζουν την εξέλιξη και την ευημερία τους.

Το 1981 η Ελλάδα γίνεται μέλος της Ε.Ο.Κ.. Η σημαντικότερη εξέλιξη που θα επηρεάσει όχι μόνο το μέλλον των περιπτέρων αλλά και όλου του Έθνους. Η εναρμόνιση της ελληνικής νομοθεσίας με το κοινοτικό δίκαιο θα επέφερε τεράστιες αλλαγές τόσο στην γκάμα των προϊόντων όσο και στα περιθώρια κέρδους των περιπτερούχων.

Το 1989 η Ελλάδα υιοθετεί την οδηγία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και υποχρεώνει τις καπνοβιομηχανικές εταιρείες να τυπώσουν πάνω στα πακέτα των προϊόντων τους προειδοποιητικές ενδείξεις για τις βλαβερές συνέπειες του καπνίσματος, οι οποίες όμως δεν είχαν την αναμενόμενη επίδραση στους καπνιστές.

Άλλα σημαντικά γεγονότα που επηρέασαν την εμπορικότητα των περιπτέρων ήταν η (παροδική) εφαρμογή ωραρίου στα νυχτερινά κέντρα, η εφαρμογή του δακτυλίου και η ίδρυση της ιδιωτικής τηλεόρασης.

Αυτή η περίοδος χαρακτηρίζεται ως η χρυσή περίοδος των περιπτέρων και το επάγγελμα του περιπτερούχου από περιστασιακή ημι-απασχόληση γίνεται επιχειρηματική δραστηριότητα.
Ο περιπτεράς όμως συνεχίζει να θεωρείται από το καταναλωτικό κοινό ως “ο άνθρωπός του”.

4η Περιόδος 2000 – Σήμερα.
Παρότι μέχρι το 2004 η εξέλιξη συνεχίστηκε, μάλλον από κεκτημένη ταχύτητα, η περίοδος αυτή χαρακτηρίζεται από θεμελιώδεις αλλαγές. Τα πιο σημαντικά γεγονότα που επηρέασαν τα περίπτερα ήταν η έκδοση νομοθετικών διαταγμάτων στα πλαίσια της αντικαπνιστικής εκστρατείας που απαγόρευσαν την διαφήμιση των καπνικών προϊόντων στα περίπτερα.

Επίσης, σημαντικό γεγονός που επηρέασε αρνητικά την κερδοφορία των περιπτέρων ήταν η αύξηση της φορολογίας των καπνικών προϊόντων.

Μία άλλη εξέλιξη που θα επηρεάσει το μέλλον είναι η διεύρυνση των δικαιούχων αδειών περιπτέρων με τους πολύτεκνους και τα άτομα με αναπηρία (ΑΜΕΑ).

Τα περίπτερα σε αυτή την περίοδο απέκτησαν ταμειακές μηχανές και κλήθηκαν οι εκμεταλλευτές περιπτέρων να εκπαιδευτούν στις οικονομίες κλίμακος και στην ορθολογιστική διαχείριση των εσόδων τους.

Σήμερα, η κατάσταση στα περίπτερα περιγράφεται ως μεταβατική που κρύβει ένα μέγα ερώτημα «θα προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα ή θα αποτελέσουν μία γλυκιά ανάμνηση του παρελθόντος;»
Η απάντηση είναι εύκολη. Η αμεσότητα με τον καταναλωτή, τα 101 χρόνια ιστορία, η ριζωμένη πεποίθηση «του υπάρχει» ή «ζητήστε το» στα περίπτερα εγγυάται τη μακροημέρευση του θεσμού στο διηνεκές.

Επίλογος.
Προσπαθήσαμε μέσα σε 80 σελίδες να ακολουθήσουμε και ν’ αποτυπώσουμε μια πορεία κι εξέλιξη 101 χρόνων, ενός συνεχώς μεταβαλλόμενου κι εξελισσόμενου κλάδου, δεν ήταν εύκολο!

Οι εξελίξεις είναι εντυπωσιακές όσον αφορά στα εμπορεύματα, στις κατασκευές των περιπτέρων και στην τεχνολογία που τέθηκε στην υπηρεσία των περιπτερούχων.

Από τα χύμα και με δελτίο τσιγάρα, σήμερα έχουμε πάνω από 370 διαφορετικά brands καπνοβιομηχανικών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων και των καπνών για στρίψιμο και πλήθος άλλων αξεσουάρ για το κάπνισμα.

Από τα ψυγεία πάγου με τις γκαζόζες, σήμερα βρίσκονται στα περίπτερα σύγχρονα ψυγεία με κάθε είδος αναψυκτικών, ισοτονικών ποτών, φυσικών και παστεριωμένων χυμών, παγωτών και γαλακτοκομικών προϊόντων.

Από τα ελάχιστα μπισκότα και σοκολάτες της 1ης περιόδου, σήμερα στα περίπτερα μπορεί να βρει κανείς κάθε είδους σνακς ή ζαχαρώδη.

Από το τηλέφωνο για το κοινό, σήμερα τα περίπτερα διαθέτουν μηχανάκια διάθεσης άυλου χρόνου και πλήθος άλλων τηλεφωνικών προϊόντων, όπως τηλεκάρτες και κάρτες προ-πληρωμής τηλεφωνικού χρόνου.

Η εξέλιξη στις εφαρμογές της τεχνολογίας στα περίπτερα είναι εξίσου εντυπωσιακές με τη μηχανογράφηση, τις κάμερες παρακολούθησης και τη δυνατότητα πληρωμής σε ορισμένα περίπτερα με χρεωστικές ή πιστωτικές κάρτες.

Πολλά περίπτερα σήμερα έχουν κλιματισμό και ένα ωφέλιμο χώρο που επιτρέπει, κάποιες τουλάχιστον, ανέσεις σε σχέση με το παρελθόν.

Ένα πράγμα όμως που δεν άλλαξε, κι ελπίζουμε να μην αλλάξει ποτέ, είναι ο ρόλος του περιπτέρου και του περιπτερά στην καθημερινότητά μας. Ο δικός μας άνθρωπος που είναι κοντά στο σπίτι μας ή στις καθημερινές μας διαδρομές, που μας περιμένει ανοικτός μέχρι αργά και τις Κυριακές, ο άνθρωπος που είτε ξέρει είτε όχι τ’ όνομά μας, τα τσιγάρα που καπνίζουμε ή τη μάρκα σοκολάτας που προτιμάμε είναι συχνά η πρώτη καλημέρα μας ή και η τελευταία φιλική μας καληνύχτα. 
Αυτός είναι ο περιπτεράς μας!

Ευχή και προσδοκία μας είναι, 100 χρόνια από σήμερα, να τιμάμε άλλον έναν αιώνα ζωής κι εξέλιξης των περιπτέρων στην Ελλάδα.

tokentri.gr

Ο πάτερ Φιλόθεος Φάρος.


Ο π. Φιλόθεος Φάρος γεννήθηκε το 1930 στον Πειραιά. Σπούδασε πολιτικές επιστήμες, νομικά και θεολογία. Έγινε κληρικός το 1962 και συνέχισε σπουδές στην ποιμαντική ψυχολογία και την ποιμαντική συμβουλευτική στο Πανεπιστήμιο της Βοστώνης στις ΗΠΑ. Δίδαξε ποιμαντική ψυχολογία στη Θεολογική Σχολή του Τιμίου Σταυρού στη Βοστώνη και εργάσθηκε ως Pastoral Counselor και Family Therapy Supervisor στην πρότυπη ψυχιατρική θεραπευτική κοινότητα Human Resource Institute της Βοστώνης, όπου απέκτησε μια σημαντική ψυχοθεραπευτική εμπειρία κάνοντας ατομική και ομαδική ψυχοθεραπεία και κυρίως εργαζόμενος με οικογένειες και ζευγάρια. Μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα επεχείρησε να θέσει στην υπηρεσία της Εκκλησίας της Ελλάδος την εμπειρία του, οργανώνοντας ένα πρόγραμμα ποιμαντικής κλινικής εξασκήσεως για κληρικούς σ` ένα νοσοκομείο της Αθήνας. Ταυτόχρονα οργάνωσε ένα κέντρο νεότητος για την Αρχιεπισκοπή Αθηνών, όπου καλλιεργείται και προάγεται η κοινοτική ζωή. Έχει γράψει πολλά άρθρα, μελέτες και δεκατρία βιβλία που διαπραγματεύονται άμεσα και καίρια για τη ζωή του ανθρώπου θέματα, όπως είναι το πένθος, ο γάμος, η ανατροφή των παιδιών, ο έρωτας κτλ.  


Ψυχοθεραπευτής και κληρικός (!) με πολλές σπουδές, αλλά κυρίως με ένα συνδυασμό ψυχής, γνώσεων, εμπειρίας ζωής και λόγου αλήθειας που (τουλάχιστον) αφυπνίζει...

Ολόκληρη η συζήτηση είναι πολύ ενδιαφέρουσα. Εδώ παραθέτω ένα μέρος αυτής, στην οποία εξηγεί αφενός την οργή των εφήβων, αφετέρου τη δυσλειτουργία στις ανθρώπινες σχέσεις (όχι μόνο τις ερωτικές, αλλά γενικά). Ξεκινά (στο βίντεο 2/8) από την απλή διαπίστωση ότι στην απόλυτη πλειοψηφία των οικογενειών, οι γυναίκες-σύζυγοι δεν καλύπτονται σε κανέναν τομέα (ερωτικό, συντροφικό, επικοινωνιας, κλπ) από το σύζυγό τους. Άλλες, για να καλύψουν τα κενά τους στρέφονται στις εξωσυζυγικές σχέσεις, ενώ άλλες, οι περισσότερες, επικεντρώνονται στα παιδιά τους, αφιερώνονται και επενδύουν σε αυτά. Με σκοπό να εξασφαλίσουν την απόλυτη επένδυσή τους αυτή, προσπαθούν να τους γίνουν απαραίτητες. Και αυτό το πετυχαίνουν με το να τα προετοιμάζουν (ουσιαστικά) για μία πραγματικότητα, η οποία δεν υπάρχει, δηλ. με το να πραγματοποιούν τις επιθυμίες τους, να τα κανακεύουν υπερβολικά, να τα κάνουν να πιστεύουν ότι είναι πρίγκιπες-πριγκίπισσες κι ο κόσμος είναι εδώ, για να τα ικανοποιεί. Τα παιδιά, λοιπόν, μαθαίνουν να παίρνουν, να παίρνουν, να παίρνουν, αλλά δεν έχουν ιδέα, ως ενήλικες αργότερα, τι σημαίνει να δίνουν. Ανάμεσα σε άλλα λέει κι ότι το να μάθει κανείς πώς να συμπεριφέρεται ως γονιός είναι πιο δύσκολο από το να εκπαιδευτεί για τον πόλεμο. 

Θυμήθηκα εδώ τα σπουδαία λόγια του Νίτσε:
Μην κάνεις παιδιά, μέχρι να είσαι έτοιμος να γίνεις δημιουργός και να γεμίσεις τον κόσμο δημιουργούς.
Είναι λάθος να γεννήσεις παιδιά από ανάγκη, 
λάθος να χρησιμοποιήσεις ένα παιδί, για να ανακουφίσεις τη μοναξιά,
λάθος να δώσεις σκοπό στη ζωή σου φτιάχνοντας άλλο ένα αντίγραφο του εαυτού σου.
Είναι επίσης λάθος να αναζητάς την αθανασία γεννοβολώντας το γόνο σου στο μέλλον, ως να περιείχε το σπέρμα σου τη συνείδησή σου... 
------------
Στο βίντεο 5/8 ανέφερε και κάτι άλλο που μου άρεσε, ίσως γιατί πια το έχω εμπεδώσει και πρόσφατα κιόλας, εφαρμόσει. Είπε, λοιπόν, ότι για πολλά χρόνια εργαζόταν ως σύμβουλος γάμου και σχέσεων. Κι ότι όταν ένα ζευγάρι πήγαινε σε αυτόν και ξεκινούσε λέγοντας: "Αυτός έκανε αυτό, εκείνο το άλλο", "αυτή έκανε εκείνο, το άλλο, το παρ' άλλο", διέβλεπε μεγάλη δυσκολία στη διάσωση της σχέσης. Επειδή ακριβώς ποτέ μία δυσλειτουργία δεν οφείλεται αποκλειστικά στον έναν, ορθή προσέγγιση για την εξεύρεση λύσης  και την αυτοβελτίωση είναι να πει κανείς: "Σε αυτό το πρόβλημα που δημιουργήθηκε, εγώ συνέβαλα με αυτόν κι αυτόν τον τρόπο...".
video 


Ελληνικό καλοκαίρι; Ευχαριστώ, δεν θα πάρω!








Το καλοκαίρι ήταν κάποτε όμορφη εποχή. Σήμερα δεν είναι πια. Τουλάχιστον δεν είναι για μένα.
Ο κόσμος βέβαια εξακολουθεί να το λατρεύει. Με το που μπαίνει η άνοιξη, οι άνθρωποι αλλάζουν διάθεση, γίνονται πιο κινητικοί, πιο χαρούμενοι και πιο αισιόδοξοι – τουλάχιστον έτσι υποστηρίζουν. Κανείς δεν σχολιάζει με θλίψη το χειμώνα που τέλειωσε. Κανείς δεν τον αναζητά, κανείς δεν έχει ένα καλό λόγο να πει γι αυτή την εποχή. Και όσοι λίγοι τον αγαπούμε και μελαγχολούμε, όποτε τελειώνει, αποφεύγουμε να το πούμε, για να μη μας περάσουν για τίποτα περίεργους και μυστήριους. Γιατί ο πολύς κόσμος αγαπά το καλοκαίρι, όταν ο ήλιος στον ουρανό καίει, οι ακτές γεμίζουν κολυμβητές και τα καράβια φορτωμένα γελαστούς αδειούχους πάνε κι έρχονται στα νησιά. Τότε η κινητικότητα, η χαρά και η αισιοδοξία βρίσκονται στο απόγειό τους.
Το υπέροχο ελληνικό καλοκαίρι! Με ατελείωτο συνωστισμό και θόρυβο σε όλες τις παραλίες, με καύσωνες, με τις πόρτες διάπλατα ανοιγμένες για να μπει μέσα στο σπίτι λίγο αεράκι. Έτσι όμως μπαίνουν μέσα και τα αδιάκριτα βλέμματα των περιοίκων. Ζεσταίνεσαι αφόρητα, όμως δεν μπορείς να πετάξεις τα ρούχα σου, σε βλέπουν απέξω. Βλέπουν τι φοράς, τι τρως, τι κάνεις γενικά, όλα τα βλέπουν οι περίοικοι. Δεν έχεις πια ιδιωτική ζωή, όλα τα μοιράζεσαι με τους γείτονες και τους περαστικούς.
Τα πράγματα γίνονται δυσκολότερα το βράδυ, αλλά ως τότε έχεις να αντιμετωπίσεις μια σειρά άλλες δυσκολίες, όπως πχ ότι δεν τολμάς να βγεις έξω να ψωνίσεις, όσο στον ουρανό περιφέρεται αυτό το φλεγόμενο άστρο. Περιμένεις να πέσει λίγο η ζέστη, αλλά τότε τρέχεις και δεν φτάνεις, γιατί τα καταστήματα λόγω θερινής ώρας κλείνουν, πριν βραδιάσει. Μέχρι να βραδιάσει, κάθεσαι λοιπόν στο σπίτι σου φρόνιμα, με κατεβασμένα τα ρολά, σκουπίζοντας κάθε τόσο τον ιδρώτα σου. Εκτός κι αν έχει ενσκήψει κανένας καύσωνας στη χώρα, οπότε κλείνεις πόρτες και παράθυρα και ανοίγεις το κλιματιστικό. Εγκλωβίζεσαι έτσι μέσα σε ένα αφύσικο περιβάλλον, γιατί δεν μπορείς να χωνέψεις ότι είναι καλοκαίρι κι εσύ βρίσκεσαι σε κατ’ οίκον εγκλεισμό.
Υπάρχει όμως η περίπτωση να έχεις κάποια δουλειά που δεν παίρνει αναβολή και τότε πρέπει να βγεις έξω στο καμίνι. Αν συμβαίνει κάτι τέτοιο, πρέπει να μεθοδεύσεις τις κινήσεις σου. Πχ μην κάνεις το λάθος και ντυθείς, πριν χτενιστείς, πριν βαφτείς ή πριν ταχτοποιήσεις κάποια εκκρεμότητα του σπιτιού, γιατί τότε την έχεις άσχημα. Αρχίζει ο ιδρώτας να τρέχει σε όλο σου το κορμί, κολλάνε τα ρούχα πάνω σου κι εσύ προσπαθείς απεγνωσμένα να χτενίσεις τα ιδρωμένα σου μαλλιά και να περάσεις πούδρα στο υγρό σου πρόσωπο που το σκουπίζεις ματαίως κάθε δυο λεπτά. Τελικά απελπίζεσαι, «άει σιχτίρ!» λες και βγαίνεις έξω όπως-όπως, κακοχτενισμένη και κακοβαμμένη κολυμπώντας στον ιδρώτα σου. Άδικα έκανες ντους πριν ένα τέταρτο, είσαι πάλι χάλια.
Στο δρόμο περπατάς σχετικά αργά, γιατί αν ταχύνεις το βήμα σου κι ανέβουν οι ρυθμοί σου, η ζέστη θα σε εξουθενώσει, μπορεί και να λιποθυμήσεις εκεί στην άκρη του πεζοδρομίου. Έχεις εξασκηθεί ωστόσο. Ο εγκέφαλός σου σχεδιάζει  αστραπιαία την πορεία σου, από πού πρέπει να πας για να μη βρεθείς ανυπεράσπιστη στον ανελέητο ήλιο, εντοπίζεις μικρές σκιές εδώ κι εκεί, κάποιο περίπτερο, κάποιο δεντράκι που κρύβει τον ήλιο. Κατευθύνεσαι αποφασιστικά προς τα κει, έστω κι αν η σκιά δεν είναι μεγαλύτερη από ένα μέτρο. Δεν πειράζει, κάτι είναι κι αυτό. Αλλά κάποια στιγμή βρίσκεσαι σε ένα σημείο του δρόμου όπου δεν υπάρχει η παραμικρή σκιά. Πρέπει να διασχίσεις διακόσια, τριακόσια μέτρα κάτω από τον καυτό ήλιο. Μαζεύεις τις δυνάμεις σου και προχωρείς με θάρρος. Μια λεπτή, πολύ λεπτή σκιά ρίχνει ο στύλος του δρόμου. Από το τίποτα καλή είναι κι αυτή. Προχωρείς κατά μήκος της λεπτής αυτής σκιάς, μέχρι που τελειώνει κι αυτή. Τώρα θα πρέπει να περπατήσεις χωρίς σκιά. Τέλος πάντων τα καταφέρνεις, αν και ήδη νιώθεις πολύ εξαντλημένη. Όταν τελειώσεις κάποτε τη δουλειά σου και γυρίσεις στο σπίτι σου, χρειάζεσαι απαραιτήτως ένα εικοσάλεπτο πλήρους ακινησίας στην καρέκλα με τον ανεμιστήρα να σβουρίζει και να παγώνει τον ιδρώτα πάνω στο κορμί σου. Ναι, είχε απόλυτο δίκιο ο  Μπόρχες, όταν έγραφε ότι η ζέστη εξευτελίζει τον άνθρωπο.

Κατά το βραδάκι θέλεις να βγεις έξω, να κάνεις μια βόλτα, δεν αντέχεις άλλο μέσα στο ζεστό σπίτι, όπου τα ντουβάρια σού στέλνουν κύματα υψηλής θερμότητας. Πώς να ντυθείς όμως; Με τα φώτα αναμμένα, είσαι έγχρωμη ταινία σινεμασκόπ για τους γείτονες. Ψάχνεις να βρεις γωνιές όπου δεν φτάνει το βλέμμα των γειτόνων ή ντύνεσαι στα σκοτεινά μαντεύοντας και ψηλαφώντας τα ρούχα που θα φορέσεις.
Έξω οι δρόμοι είναι γεμάτοι κόσμο που απολαμβάνει το καλοκαιράκι. Η αισθητική σου τραυματίζεται συνέχεια, ιδίως, όταν περνούν από μπροστά σου άνετοι και αδιάφοροι κάτι τύποι με κοντό παντελονάκι, γυμνοί κατά τα άλλα, με τεράστια τριχωτά στομάχια, με μπούτια επίσης τριχωτά και με τις απαραίτητες σαγιονάρες. Τέλος πάντων, συναντάς την παρέα σου, κάθεστε και πίνετε παγωμένο καφέ, λέτε τα νέα σας και όλα είναι πολύ ευχάριστα, εκτός φυσικά από τη ζέστη και τους τριχωτούς ημίγυμνους προγάστορες. Μετά αποφασίζετε να τσιμπήσετε κάτι σε ένα ταβερνάκι. Παραγγέλνεις παγωμένη μπίρα που την καταπίνεις με απόλαυση. Παράλληλα παραγγέλνεις και μερικά πικάντικα πιάτα μαζί με νέες μπίρες. Τραγικό λάθος!  Όλη αυτή την ευχαρίστηση θα την πληρώσεις πολύ ακριβά αργότερα, όταν θα γυρίσεις στο σπίτι σου. Προς το παρόν περνάς καλά πάντως.
Γυρνάς έπειτα στο σπίτι σου, νιώθεις ήδη βαριά με τις μπίρες και τα πικάντικα, και το πρώτο πράγμα που κάνεις, είναι να πετάξεις από πάνω σου τα ρούχα που σε καίνε. Μόνο μην ξεχαστείς! Σβήσε πρώτα τα φώτα για να μη δώσεις κανένα ρεσιτάλ στους απέξω που κάθονται ράθυμοι στα μπαλκόνια τους.  Αλλάζεις σκουντουφλώντας στα σκοτεινά και φοράς ένα παρεό, πιο ελαφρό ντύσιμο από αυτό δυστυχώς δεν υπάρχει. Ανάβεις τα φώτα πάλι και τρως λίγο καρπούζι για να δροσιστείς. Η ζέστη είναι αφόρητη και ανεξήγητη, ακόμα δεν έχεις συνειδητοποιήσει ότι φταίνε η μπίρα και τα πικάντικα.
Μετά πας για ύπνο. Φυσικά τα ρολά της κρεβατοκάμαρας είναι ανεβασμένα, επειδή δεν θέλεις να πεθάνεις από ασφυξία. Απέξω έρχονται τα πάντα: τα φώτα του δρόμου και τα φώτα των απέναντι διαμερισμάτων, ο ήχος των τροχοφόρων που περνάνε από κάτω, οι κουβέντες των ξενύχτηδων στα μπαλκόνια και τα απαραίτητα κουνούπια. Σηκώνεσαι, βάζεις το εντομοαπωθητικό στην πρίζα, ξαπλώνεις πάλι. Η μυρωδιά του σε ενοχλεί και είναι και επικίνδυνη να την εισπνέεις. Σηκώνεσαι πάλι και σπρώχνεις το εντομοαπωθητικό κοντά στην μπαλκονόπορτα. Ξαπλώνεις. Επειδή οι γείτονες στα μπαλκόνια έχουν διάθεση για μεγάλη φλυαρία, βάζεις τις ωτοασπίδες σου και προσπαθείς να απομονωθείς από τους ήχους. Κλείνεις και τα μάτια και προσπαθείς να αγνοήσεις το φως που έρχεται απέξω.
Όλα καλά για ένα δυο λεπτά. Μετά συνειδητοποιείς ότι είσαι μούσκεμα στον ιδρώτα. Τα μαλλιά σου είναι βρεγμένα, το μαξιλάρι είναι υγρό κι εσύ ζεσταίνεσαι λες και βρίσκεσαι μέσα σε φούρνο. Αρπάζεις από το κομοδίνο τη βεντάλια και κάνεις αέρα στα σκοτεινά. Τότε θυμάσαι τις μπίρες και τα πικάντικα. Ήρθε η ώρα να πληρώσεις για την απερισκεψία σου. Θα καίγεσαι για μερικές ώρες ακόμα, μέχρι ο οργανισμός σου να διαλύσει τη βόμβα που του έριξες στο στομάχι.
Σηκώνεσαι ξανά, πίνεις παγωμένο νερό, ρίχνεις και λίγο στο πρόσωπο και τους ώμους. Μπα, τίποτα δεν γίνεται. Μένεις για λίγο σκεφτική, μετά το παίρνεις απόφαση, κλείνεις τις πόρτες και ανοίγεις το κλιματιστικό. Το κλιματιστικό δεν σου αρέσει. Κάνει ένα ελαφρό θόρυβο που όμως εσένα σε εκνευρίζει. Σπρώχνεις τις ωτοασπίδες πιο βαθιά στα αυτιά σου και προσπαθείς να χαλαρώσεις, καθώς ο δροσερός αέρας σε χαϊδεύει. Ναι, είναι καλύτερα τώρα. Γυρίζεις στο πλευρό και προσπαθείς να κοιμηθείς.
Όμως ο αέρας παραείναι κρύος τελικά. Σκεπάζεσαι με το σεντόνι, αλλά τον νιώθεις να παγώνει σιγά-σιγά το κορμί σου. Σηκώνεσαι, χαμηλώνεις την ένταση, ξαπλώνεις.  Σε λίγο αρχίζεις πάλι να παγώνεις. Είναι που το κλιματιστικό στέλνει τον αέρα στο διπλανό τοίχο και αυτός μετά τον ρίχνει πάνω σου. Καλύτερα να αλλάξεις θέση. Παίρνεις τα μαξιλάρια σου και ξαπλώνεις ανάποδα. Τώρα ο αέρας ανακλάται στις γάμπες σου. Τις σκεπάζεις με το σεντόνι, εντάξει, είναι κάπως καλύτερα.
Την άλλη μέρα που θα ξυπνήσεις, θα έχεις ένα βαρύ κεφάλι κι ένα λαιμό ξερό λόγω του κλιματιστικού. Πάλι καλά, θα μπορούσες να είχες και πυρετό. Σηκώνεσαι και  ανοίγεις την πόρτα για να πας στο μπάνιο. Ένα κύμα καυτού αέρα σού επιτίθεται αμέσως και όλα αρχίζουν πάλι από την αρχή.


 Εκτός κι αν αποφασίσεις να αφήσεις τη βολή του σπιτιού σου και να ενωθείς κι εσύ με τις ορδές των τουριστών, ιθαγενών και ξένων, που αλωνίζουν τη χώρα.
Θα περάσεις καλά!
Εννοείται ότι θα δυσκολευτείς να βρεις εισιτήριο για την ημέρα που θέλεις και παράλληλα θα προσεύχεσαι να μην πέσεις σε καμιά απεργία που θα σε υποχρεώσει να ξενυχτήσεις στην αποβάθρα. Θα στοιβαχτείς στο πλοίο μαζί με πολλούς χαρούμενους ανθρώπους που θα θορυβούν παντοιοτρόπως λόγω διακοπών και ελληνικής ιδιοσυγκρασίας και θα ξεβραστείς στο λιμάνι του προορισμού σου, όπου θα πρέπει να έχεις κλείσει από πριν δωμάτιο σε ξενοδοχείο, αλλιώς θα περιφέρεσαι με τα μπαγκάζια σου εδώ κι εκεί για να καταλήξεις σε κανένα δωμάτιο μικροσκοπικό, ζεστό, χωρίς θέα και χωρίς ατομικό μπάνιο.
Αφού ταχτοποιηθείς τέλος πάντων, θα κάνεις αυτό που κάνουν όλοι: θα βάλεις το μαγιό σου και θα κατέβεις στην παραλία. Καλά να πάθεις! Δεν ήξερες ότι σήμερα τα ελληνικά παράλια βρίσκονται υπό κατοχή; Μπες τώρα στα θολά νερά και κολύμπησε παρέα με πιτσιρίκια που ουρλιάζουν, μαμάδες που φωνάζουν στα πιτσιρίκια, μπαμπάδες προγάστορες (αυτό δεν το γλιτώνεις όπου κι αν πας), γιαγιάδες και παππούδες και κοριτσάκια λαδωμένα, έτοιμα για το τηγάνι. Ύστερα βγες και ψάξε να βρεις μια θεσούλα μέσα στο πλήθος που φρυγανιάζει ευτυχισμένο.  Κάπου θα ακουμπήσεις, αλλά επειδή είσαι και άτυχη, δίπλα σου θα κλαίνε μωρά ή κάποιοι νεαροί με ρακέτες θα ανταλλάζουν μπαλάκια που κάθε τόσο θα ξεστρατίζουν και θα πέφτουν πάνω σου.
Δέκα λεπτά αργότερα ο ήλιος έχει αρχίσει να σε τσουρουφλίζει. Τα μαζεύεις και ψάχνεις για λίγη σκιά. Δεν είναι εύκολο να βρεις, τις σκιές τις έχουν καπαρώσει άλλοι πριν από σένα. Καταλήγεις στο υπερκείμενο μπαρ και παραγγέλνεις καφέ. Είναι όμορφα εδώ, φυσά κι ένα απαλό αεράκι, αρχίζεις να νιώθεις ευχάριστα. Αλλά επειδή η θάλασσα, ο ήλιος, η ζέστη και οι διακοπές  χρειάζονται κάτι ακόμα για να γίνουν ολοκληρωμένη ευτυχία, φροντίζουν αυτοί στο μπαρ να σου την ολοκληρώσουν: μια θηριώδης μουσική βροντοχτυπά τα αυτιά σου χωρίς διακοπή και χωρίς μελωδία. Στραβώνεις τα μούτρα, αλλά αυτό είναι δικό σου πρόβλημα. Μάλλον  εσύ είσαι που δεν θέλεις να νιώσεις ευτυχισμένη, γιατί όλοι οι άλλοι γύρω σου δείχνουν να το απολαμβάνουν.
Καλά.
Εκτός από το μπάνιο στη θάλασσα, τι άλλο να κάνεις σ’ αυτό το θέρετρο που βρέθηκες; Θα κάνεις ατελείωτες βόλτες στα καφέ, τα μπαρ και τις ταβέρνες, όπου η θηριώδης μουσική θα σε καταδιώκει, θα διασχίζεις υπομονετικά τις ορδές των τουριστών που έρχονται κατά πάνω σου, θα τρως ανεξέλεγκτα και θα ψάχνεις απελπισμένα για σκιερά μέρη. Η αισθητική σου δεν μπορεί να παρηγορηθεί με τα χαριτωμένα σπιτάκια της περιοχής. Σε ακολουθούν κατά πόδας οι προγάστορες, τα πανομοιότυπα σε όλη την Ελλάδα μαγαζιά με τουριστικά είδη, οι άθλιες επιγραφές (rooms to let και τα παρόμοια) και τα πλήθη. Πλήθη ανθρώπων που έπεισαν τον εαυτό τους ότι περνούν όμορφα, επειδή βρίσκονται σε διακοπές σε κάποια τουριστική παραλία.
Μα εκείνος ο Ελύτης, αναρωτιέσαι, πώς μπόρεσε να 
υμνήσει το άγριο κατακαλόκαιρο 
των νησιών μας; Ύστερα βρίσκεις αμέσως την 
απάντηση.
Όταν ο αριστοκράτης ποιητής μας  τραγουδούσε  μαγεμένος, οι παραλίες μας, οι θάλασσές μας, τα νησιά μας λούζονταν σε έναν ήλιο διαφορετικό από το σημερινό, τα πλήθη ήταν απόντα, ταrooms to let ήταν άγνωστα, τα θορυβώδη μαγαζιά, μπαρ, καφέ, ταβέρνες, τουριστικά είδη ανύπαρκτα. Οι παραλίες μας ήταν ήρεμες, η θάλασσα μοναχική, τα κύματα έσκαζαν στην αμμουδιά νωχελικά μέσα στη σιγή του τοπίου. Ο κόσμος που κατοικούσε εκεί γύρω ήταν λίγος, άνθρωποι απλοϊκοί, ψαράδες και αγρότες. Καμιά βουή, καμιά κοσμοπλημμύρα.
Ο ήλιος έκαιγε από ψηλά. Αλλά τα σπίτια μέσα ήταν δροσερά, οι αυλές τους πνιγμένες στα λουλούδια. Και ο Ελύτης δεν έβαζε αντηλιακό, πριν βγει έξω να περπατήσει στις εξοχές. Κανείς τότε δεν φώναζε να μην καθόμαστε στον ήλιο, γιατί είναι επικίνδυνος.  Ο ήλιος ο ηλιάτορας κυριαρχούσε στο τοπίο, άρχοντας πραγματικός και ζωοδότης.
Όχι, δεν μ’ αρέσει το ελληνικό καλοκαίρι, όπως κατάντησε. Και ποτέ δεν μελαγχολώ, όταν έρχεται ο Σεπτέμβρης. Ετοιμάζομαι γεμάτη προσμονή  να υποδεχθώ τις πρώτες βροχές του φθινοπώρου και τον ευγενέστατο  χειμώνα. Τότε που ξανά αποχτώ ιδιωτική ζωή και οι προγάστορες εξαφανίζονται.



Η σωστή διατροφή το καλοκαίρι. Τι πρέπει να προσέχουν παιδιά και ηλικιωμένοι, και τι προσέχουμε με τον καύσωνα;




                                     


από την Kλεοπάτρα Ζουμπουρλή, μορ.βιολόγος

Καθώς οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν, οι καύσεις αυξάνονται και το σώμα μας βρίσκεται σε αρμονική σχέση με το περιβάλλον.
Το καλοκαίρι είναι η καταλληλότερη περίοδος για να ξαναβρείτε την φόρμα σας ακόμη και να αποβάλλετε τα αποθηκευμένα κιλά του χειμώνα. Εκμεταλλευτείτε τη θάλασσα, την εξοχή, το κολύμπι και τα διάφορα άλλα καλοκαιρινά σπορ και απολαύστε το φαγητό σας χωρίς τύψεις με αποτέλεσμα να σας οδηγήσει σε μία μικρή απώλεια βάρους ή σε συντήρηση του ήδη υπάρχοντος βάρους.


Το σώμα μας αποτελείται κατά 60% από νερό: τα 2/3 βρίσκονται μέσα στα κύτταρά μας, ενώ το 1/3 εξωκυττάρια. Η ισορροπία ενδοκυττάριου - εξωκυττάριου υγρού, καθώς και των ηλεκτρολυτών τους είναι πολύ μεγάλης σημασίας.

Το νερό είναι απαραίτητο για τη ζωή. Χαρακτηριστικό είναι πως ο άνθρωπος μπορεί να ζήσει μήνες χωρίς τροφή, αλλά χωρίς νερό μόνο 10 ημέρες, ενώ ένα παιδί μόνο 5 ημέρες. Έτσι είναι λοιπόν φανερό πως το νερό αποτελεί ζωτικό συστατικό του οργανισμού μας. Ειδικά τώρα το καλοκαίρι, με τις ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες, διαταράσσεται το ισοζύγιο των υγρών στον οργανισμό μας και κατ' επέκταση των ηλεκτρολυτών, δημιουργώντας έτσι πρόβλημα υγείας. Την περίοδο του καλοκαιριού λοιπόν ο οργανισμός, για να διατηρήσει σταθερή τη θερμοκρασία του, αποβάλλει νερό, γεγονός που πρέπει να μας κάνει ιδιαίτερα προσεκτικούς με την διατροφή μας.

Πίνετε πολλά υγρά. Λόγω της αυξημένης θερμοκρασίας, ο οργανισμός χάνει μεγάλη ποσότητα υγρών και συνεπώς χρειάζεται να τα αναπληρώσει, διατηρώντας μ' αυτό τον τρόπο την ηλεκτρολυτική του ισορροπία. Είναι πολύ συχνές αυτό το διάστημα οι αφυδατώσεις και ειδικά σε άτομα που εκτίθενται για πολύ ώρα στον ήλιο. Έτσι, όταν η αφυδάτωση ξεπεράσει το 1% του σωματικού μας βάρους, νιώθουμε δυσφορία, κούραση, δίψα. Όταν η αφυδάτωση ξεπεράσει το 6,5% του σωματικού βάρους έχουμε ζάλη, πονοκεφάλους και αναπνευστικά προβλήματα, ενώ σε βαρύτερες καταστάσεις κράμπες, προβλήματα όρασης, έλλειψη δερματικής αίσθησης κ.ά.

Τρώτε φρούτα, λαχανικά και πίνετε άφθονους χυμούς. Πολύ συχνά νιώθουμε αδυναμία, κόπωση και άλλα παρόμοια συμπτώματα, που σχετίζονται με την έλλειψη βιταμινών και ηλεκτρολυτών. Πέρα από τις δροσιστικές τους ιδιότητες, οι τροφές αυτές είναι πλούσιες σε βιταμίνες Α, C και Ε, που σύγχρονες έρευνες τις συσχετίζουν με αντικαρκινικές ιδιότητες. Ο οργανισμός μας καθημερινά χάνει περίπου 2-2,5 κιλά υγρών κυρίως με τα ούρα, το δέρμα, τους πνεύμονες και τα κόπρανα. Τα υγρά αυτά πρέπει να αναπληρωθούν με τα υγρά που πίνει, αλλά και με τα υγρά που περιέχουν οι προσλαμβανόμενες τροφές. Τα φρούτα και τα λαχανικά συμβάλλουν στη αναπλήρωση των ηλεκτρολυτών που χάνονται λόγω της αυξημένης εφίδρωσης.

Τρώτε πολλές φορές και από λίγο. Αποφύγετε τα βαριά γεύματα και προτιμήστε ελαφρύ τρόπο μαγειρέματος, δηλαδή περιορίστε τα τηγανητά, τις βαριές σάλτσες και το πολύ λάδι. Η μεγάλη ποσότητα τροφής αυξάνει, λόγω της θερμογένεσης, απότομα τη θερμοκρασία του σώματος. Αντίθετα, τα πολλά και λιτά γεύματα διατηρούν πιο σταθερή την θερμοκρασία του σώματος.
Η διατροφή το καλοκαίρι πρέπει να αποτελείται από: 

• 50-55% Υδατάνθρακες (κυρίως σύνθετοι, όπως δημητριακά ολικής αλέσεως, ζυμαρικά, φρούτα και λαχανικά)

• 15-20% Πρωτεΐνες (κυρίως ψαριού)

• 30% Λίπος (κυρίως από ελαιόλαδο)


Υδατάνθρακες: Οι υδατάνθρακες θα πρέπει να είναι κυρίως σύνθετοι και να προέρχονται κυρίως από δημητριακά, ρύζι, ζυμαρικά, ψωμί σικάλεως ή ολικής αλέσεως, καλή πηγή υδατανθράκων είναι τα φρούτα και λαχανικά όπου το καλοκαίρι βρίσκονται σε αφθονία
Πρωτεΐνες: Η πρόσληψη των πρωτεϊνών τους καλοκαιρινούς μήνες να προέρχονται από συχνή κατανάλωση ψαριών και των θαλασσινών 2-3 φορές την εβδομάδα, πουλερικών 1-2 φορές την εβδομάδα και το κόκκινο κρέας πρέπει να περιοριστεί σε 1 φορά την εβδομάδα. Τα αυγά σε 2-3 φορές την εβδομάδα, όσπρια και δημητριακά 1-2 φορές την εβδομάδα
Λίπη: Τα λίπη της διατροφής πρέπει να προέρχονται κυρίως από το ελαιόλαδο και να περιοριστούν κυρίως τα κορεσμένα λίπη που περιέχονται κυρίως στα γλυκά, παγωτά, στο κόκκινο κρέας και γενικότερα στα τρόφιμα “fast food”

Νερό: Τους καλοκαιρινούς μήνες ο οργανισμός χρειάζεται περισσότερο νερό διότι ρυθμίζει την θερμοκρασία του σώματος και εμποδίζει την αφυδάτωση. Η ημερήσια πρόσληψη νερού θα πρέπει να είναι 10-12 ποτήρια 

Ελαττώστε τα πολλά μπαχαρικά. Μπορεί να κάνουν πιο εύγευστη την τροφή, αυξάνουν όμως την δίψα και συνεπώς και την πρόσληψη νερού. Αποβάλλονται με τη αποβολή του νερού, που σημαίνει πως επιβαρύνονται τα νεφρά και αυξάνεται η αναπνοή μας, κάτι που ειδικά το καλοκαίρι προκαλεί δυσφορία. Ελαφρά αλατισμένα γεύματα, αν και αυξάνουν τη δίψα προτιμούνται, γιατί μειώνουν την αυξημένη απώλεια νερού.

Ειδικά οι ηλικιωμένοι, δεν θα πρέπει να καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες κρέατος. Οι πρωτεΐνες θα πρέπει να προέρχονται κατά βάση από γαλακτοκομικά προϊόντα και όσπρια. Επειδή όσο περνά η ηλικία μειώνεται η ικανότητα πέψης της τροφής, συνιστώνται πολλά και λιτά γεύματα, έτσι ώστε να μην επιβαρύνεται το πεπτικό σύστημα. Το γάλα, το γιαούρτι και η φέτα, λόγω της συγκριτικά μεγάλης περιεκτικότητάς τους σε νερό, αποτελούν την πιο δροσιστική πηγή πρωτεΐνης του διαιτολογίου μας.

Στους αθλητές, λόγω της αυξημένης απώλειας υγρών, συνιστάται η πρόσληψη ισοτονικών διαλυμάτων. Αυτά προσφέρουν ηλεκτρολύτες, κυρίως νάτριο και κάλιο, συνεισφέροντας έτσι στην ηλεκτρολυτική ισορροπία, που διαταράσσεται εξαιτίας της αυξημένης εφίδρωσης. Σε 2 ώρες έντονης άσκησης το καλοκαίρι το σώμα μας χάνει πάνω από 3 λίτρα νερού, δηλαδή περίπου το 5% του βάρους του. Νάτριο, κάλιο και μαγνήσιο είναι οι κύριοι ηλεκτρολύτες που χάνονται και η αυξημένη αποβολή ηλεκτρολυτών οδηγεί σε κράμπες, μυική αδυναμία, απάθεια και υπνηλία. Αρα, η αναπλήρωση των υγρών με ισοτονικά διαλύματα κατά προτίμηση ή φρούτα και χυμούς, είναι η κύρια σύσταση για αθλητές.

Στα παιδιά κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού προσπαθούμε να προσφέρουμε 3 βασικά γεύματα: πρωινό, μεσημεριανό και βραδινό και 2-3 ενδιάμεσα σνακ. Λόγω ζέστης, ένα παιδί, μπορεί να μην καταναλώνει πολύ φαγητό, γι’αυτό φροντίζουμε τα γεύματα να είναι θρεπτικά και μικρά. Αποφύγετε τα βαριά τηγανητά φαγητά μες στον καύσωνα καθώς καθυστερούν να φύγουν από το στομαχικό σάκο και εντείνουν τη δυσφορία - μαθαίνουμε στο παιδί μας να τρώει καθημερινά ένα καλό πρωινό όπως π.χ. δημητριακά με γάλα ή γιαούρτι και ένα φρούτο που του δίνουν ενέργεια για το ξεκίνημα της ημέρας. Κατά τη διάρκεια της ημέρας το παιδί χρειάζεται να τρώει σνακ. Είτε είμαστε στο σπίτι είτε όχι, φροντίζουμε να υπάρχουν διαθέσιμα πάντα υγιεινά σνακ όπως ψωμάκι με κασέρι, κέικ σπιτικό, φρουτοσαλάτα, δημητριακά, μικρά σάντουιτς, γιαουρτάκια. Μπορείτε να θέσετε κάποιους κανόνες σχετικά με την κατανάλωση τυποποιημένων σνακ, όπως είναι π.χ. μόνο δύο παγωτά της εβδομάδα και 2 φρούτα την ημέρα.


medlabgr.blogspot.gr

Γιατί πρέπει να λέμε ΟΧΙ στη ζάχαρη και στο λευκό αλεύρι



Η ζάχαρη ή σουκρόζη είναι κρυσταλλικός δισακχαρίτης με γλυκιά γεύση και χρησιμοποιείται είτε ως γλυκαντική ουσία στη μαγειρική και τη ζαχαροπλαστική.Αν και αρκετά δημοφιλής, η ζάχαρη έχει κατηγορηθεί για την πρόκληση πληθώρας προβλημάτων, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 και η παχυσαρκία. Αν και τα τελευταία χρόνια έχει «αθωωθεί» για τις περισσότερες κατηγορίες, είναι γεγονός πως τα οφέλη από την κατανάλωση ζάχαρης είναι ελάχιστα. Σχετικές πληροφορίες μας δίνει η Ελίνα Ασημακοπούλου Κλινική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, BSc Επιστημονική Υπεύθυνη ΛΟΓΩ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ, Γενική Γραμματέας Ελληνικής Διατροφολογικής Εταιρείας.

Αυτό γιατί:

Προσφέρει ¨κενές¨ θερμίδες στον οργανισμό. Η θρεπτική αξία της άσπρης επεξεργασμένης ζάχαρης είναι πάρα πολύ χαμηλή, αφού εκτός από υδατάνθρακες και ενέργεια δεν προσφέρει άλλα θρεπτικά συστατικά.

Συμβάλει στην εμφάνιση τερηδόνας στα δόντια. Η ζάχαρη, με την είσοδό της στη στοματική κοιλότητα αντιδρά με τα βακτήρια του στόματος και παράγει οργανικά οξέα, κάνοντας έτσι το pH του στόματος όξινο. Το όξινο αυτό περιβάλλον προκαλεί το σχηματισμό τερηδόνας και είναι ιδιαίτερα επιβλαβές για τα δόντια.

Προκαλεί απότομη αυξομείωση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα λόγω του υψηλού γλυκαιμικού της δείκτη.

Στο εμπόριο υπάρχει πλέον αρκετά μεγάλη ποικιλία γλυκαντικών ουσιών που μπορούν να χρησιμοποιηθούν αντί της ζάχαρης, όπως μέλι, μελάσα, φρουκτόζη, σακχαρίνη, ασπαρτάμη και άλλα υποκατάστατα της ζάχαρης με νεότερο τη σουκραλόζη. Η σουκραλόζη, η οποία παρασκευάζεται από τη ζάχαρη, έχει περίπου 500πλάσια γλυκύτητα από αυτή, ενώ θεωρείται ασφαλής σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί.


Λευκό Αλεύρι

Το αλεύρι προέρχεται από την άλεση κόκκων δημητριακών με δημοφιλέστερο το σιτάρι. Υπάρχουν διάφορα είδη αλευριού, αλλά το λευκό είναι το περισσότερο διαδεδομένο.

Η θρεπτική αξία του λευκού αλευριού είναι χαμηλή λόγω της επεξεργασίας που έχει υποστεί. Η περιεκτικότητά του σε βιταμίνες συμπλέγματος Β και σε φυτικές ίνες είναι αρκετά περιορισμένη σε σχέση με το αλεύρι ολικής άλεσης. Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στο British Journal of Nutrition, το αλεύρι ολικής άλεσης βοηθά στην καλύτερη βιοδιαθεσιμότητα και απορρόφηση των μικροθρεπτικών συστατικών σε σχέση με το λευκό. Επίσης, το λευκό αλεύρι εμφανίζει υψηλό γλυκαιμικό δείκτη (GI), γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα την απότομη αυξομείωση επιπέδων γλυκόζης στο αίμα.

Τα οξειδωμένα λευκά άλευρα που πολλές φορές κυκλοφορούν στο εμπόριο συντελούν στη δημιουργία υψηλών επιπέδων ελευθέρων ριζών και άρα οξειδωτικού στρες. Με τον τρόπο αυτό μπορούν να απορυθμίσουν τη μεταβολική λειτουργία του οργανισμού σε σημαντικό βαθμό. Αν και η θερμιδική διαφορά των δύο τύπων είναι πολύ μικρή το λευκό αλεύρι μπορεί να επιβαρύνει τον οργανισμό, σε αντίθεση με το αλεύρι ολικής άλεσης που μπορεί να τον προστατεύει σε πολλές περιπτώσεις.

Εγκέφαλος και νωτιαίος μυελός αγελάδων μέσα σε κραγιόν και λακ;



Τι σημαίνει ο όρος υδρολυμένο κολλαγόνο στην ετικέτα ενός προϊόντος ομορφιάς; Μήπως υδρολυμένη πρωτεΐνη από αγελάδες; Όπως καταγγέλει η οργάνωση για την ηθική μεταχείριση των ζώων... PETA (People for the Ethical Treatment of Animals), υπάρχουν επιχειρήσεις που παρασκευάζουν κραγιόν, σαμπουάν, σαπούνια, σκραμπ για το σώμα, λοσιόν και άλλα… μαγικά φίλτρα ομορφιάς χρησιμοποιώντας υποπροϊόντα σφαγείων βοοειδών, επειδή είναι φτηνά. Οι παραλλαγές των ονομάτων των συστατικών κρύβουν με επιμέλεια τα ζωικά αυτά υποπροϊόντα αφαιρώντας πονηρά τη λέξη «ζωικό» από τις ετικέτες, ώστε ο καταναλωτής να μην μπορεί να κάνει σωστά τις επιλογές του.

Αν είναι από μοσχαράκι γάλακτος…
Όταν η αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) έδωσε στο παρελθόν οδηγία στους παρασκευαστές καλλυντικών να σταματήσουν να χρησιμοποιούν τον ιστό από τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό ηλικιωμένων αγελάδων μέσα σε κραγιόν και λακ, προκειμένου να εμποδίσει την εξάπλωση της νόσου των τρελλών αγελάδων, μάθαμε κάτι χρήσιμο: Ότι τα συστατικά αυτά θεωρούνται ασφαλή, αν προέρχονται από ζώα ηλικίας μικρότερης των 30 μηνών. Δηλαδή μπορούμε άνετα να φροντίζουμε τα χείλη και τα μαλλιά μας με μεδούλι και μυαλά αγελάδας, αρκεί να προέρχονται από… μοσχαράκι γάλακτος.

Και από έντερο αγελάδας;
Τώρα αν ο εγκέφαλος και ο νωτιαίος μυελός δε σε ενοχλούν, τι θα έλεγες για ολίγον…αγελαδινό έντερο μέσα στα καλλυντικά σου; Αυτό το μάθαμε όταν το 2005 ο FDA επέτρεψε και πάλι τη χρήση του βόειου εντέρου μέσα στα καλλυντικά, με την προϋπόθεση να έχει αφαιρεθεί ο ειλεός. Η χρήση του είχε απαγορευτεί λόγω του φόβου μετάδοσης της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των αγελάδων στον άνθρωπο.

pentapostagma.gr
Παρουσιάστηκε σφάλμα σε αυτό το gadget